Φτιάξτε λίπασμα από τα σκουπίδια!


ΟΙΚΙΑΚΗ ΚΟΜΠΟΣΤΟΠΟΙΗΣΗ

Τι είναι η κομποστοποίηση;

Η κομποστοποίηση είναι μια φυσική διαδικασία η οποία μετατρέπει τα οργανικά υλικά σε μια πλούσια σκούρα ουσία. Αυτή η ουσία λέγεται κομπόστ ή χούμους ή εδαφοβελτιωτικό. Η κομποστοποίηση είναι ένας πολύ άμεσος και σημαντικός τρόπος ανακύκλωσης. Έχει υπολογιστεί ότι το 35% των οικιακών απορριμμάτων μπορούν να κομποστοποιηθούν.

Τι είναι το κομπόστ;

Η λέξη compost προέρχεται από τη λατινική λέξη compositus από το ρήμα componere (com – together, μαζί + ponere – to place, τοποθετώ). Στα τέλη του 14ουαι. στη γαλλική γλώσσα εμφανίζεται η λέξη composte με την έννοια του μίγματος των φύλλων, της κοπριάς και άλλων υλικών για τη λίπανση της γης. Η λέξη compost με τη σημερινή της έννοια εμφανίζεται το 1580 στην Αγγλία.


Γιατί να κάνουμε κομποστοποίηση;

Οι οργανικές ουσίες είναι γνωστές ως «η ψυχή του υγιούς χώματος». Προσθέτοντας κομπόστ στον κήπο ή τις γλάστρες σας θα βοηθήσει τα φυτά να μεγαλώσουν γρηγορότερα και περισσότερο. Οι οργανικές ουσίες μέσα στο κομπόστ βοηθούν το χώμα να συγκρατεί θρεπτικές ουσίες και νερό, ωφελώντας τα φυτά και μειώνοντας τον κίνδυνο μόλυνσης.

Το κομπόστ μπορεί να χρησιμοποιηθεί σαν:

  • Εδαφοβελτιωτικό.
  • Λίπασμα για το γκαζόν.
  • Συμπλήρωμα στο χώμα των γλαστρών.
  • Μαγιά για κομποστοποίηση.

Ποια υλικά μπορώ να κομποστοποιήσω;

Ενώ οτιδήποτε ήταν κάποτε ζωντανό μπορεί να κομποστοποιηθεί, κάποια υλικά είναι καλύτερα να τα χειριστούν επαγγελματίες και να μείνουν μακριά από τον οικιακό κομποστοποιητή μας. Όταν λοιπόν επιλέγετε τα υλικά της κομποστοποίησής σας, ΑΠΟΦΥΓΕΤΕ:

  • Απορρίμματα που προσελκύουν ενοχλητικά ζωύφια
  • Άρρωστα ή μολυσμένα από έντομα φυτά

Τα λιπαρά φαγητά, όπως το κρέας και τα τυροκομικά, πρέπει να αποφεύγονται επειδή προσελκύουν τρωκτικά, σκυλιά, γάτες, μύγες κ.α.. Τα απορρίμματα των σκύλων και των γατών δεν πρέπει να χρησιμοποιούνται γιατί μπορούν να μεταδώσουν ασθένειες. Μπορείτε επίσης να αποφύγετε την προσθήκη άρρωστων φυτών ή φυτών που έχουν προσβληθεί έντονα από έντομα, εκτός αν είστε σίγουροι για την υψηλή θερμοκρασία του κομποστοποιητή σας, οπότε αν μείνουν για μεγάλο χρονικό διάστημα θα διασπαστούν τελείως και δεν θα υπάρξει κάποιο πρόβλημα. Αυτό ισχύει και για τα αναπαραγωγικά μέρη των φυρών όπως οι ρίζες και οι σπόροι, τα οποία καλό είναι να αποφεύγονται εκτός αν η θερμοκρασία του κομποστοποιητή είναι υψηλή οπότε θα διασπαστούν.

Απευθυνθείτε στον παρακάτω πίνακα για να δείτε τί μπορείτε να ρίχνετε μέσα στον κάδο σας και τι όχι.

Πράσινα (πολύ άζωτο) Καφέ (πολύς άνθρακας) ΜΗΝ ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΕΙΤΕ
γκαζόν
φύλλα κόκαλα
κλαδέματα φλούδες κορμών απορρίμματα σκύλων/γατών
φρούτα και λαχανικά άχυρα λάδια
οικιακά φυτά πριονίδια λίπη
κοπριά ( π.χ. από αγελάδες, άλογα, κότες ή κουνέλια) χαρτί κουζίνας λιπαρές ουσίες
απορρίμματα κουζίνας π.χ. τσόφλια αβγών, υπολείμματα καφέ (και τα φίλτρα) χαρτοπετσέτες υπολείμματα από κρέατα/ψάρια
υπολείμματα από αφέψημα στέλεχος καλαμποκιού γαλακτοκομικά
φλούδες από φρούτα και λαχανικά σπόρους ζιζανίων
άρρωστα φυτά

Κομποστοποίηση & εξωτερικές συνθήκες!

Επειδή οι μικροοργανισμοί παράγουν θερμότητα και χρειάζονται οξυγόνο για να επιβιώσουν, τα ψυχρά κλίματα δεν επηρεάζουν δραματικά την κομποστοποίηση αν συντηρείται σωστά. Η αποσύνθεση θα επιβραδυνθεί αλλά δε θα σταματήσει. Τα πλούσια σε άνθρακα υλικά όπως τα φύλλα, τα κλαδιά και το πριονίδι, πρέπει να ανακατεύονται καλά με τα πλούσια σε άζωτο υλικά όπως το γκαζόν, τα φρούτα και τα λαχανικά. Ταυτόχρονα με το καλό ανακάτωμα και τον αερισμό του σωρού, οι μικροοργανισμοί που είναι υπεύθυνοι για την αποσύνθεση θα παράγουν θερμότητα καθώς διασπούν τα οργανικά σε κομπόστ. Με τη σωστή αναλογία άνθρακα/αζώτου και το ανακάτωμα, θα παράγεται θερμότητα και θα προχωράει η αποσύνθεση ασχέτως από τις εξωτερικές θερμοκρασίες. Αν έχετε σωρό και όχι κάδο, καλό είναι να τον καλύψετε με ένα πλαστικό για να μην ανέβει πολύ η υγρασία του.

Που τοποθετούμε τον κάδο μας;

Ο χώρος που καταλαμβάνει ένας κάδος κομποστοποίησης είναι περίπου 1m3. Αν όμως θελήσετε να κάνετε κομποστοποίηση χωρίς κάδο, τότε ο σωρός πρέπει να είναι αρκετά μεγάλος για να κρατάει τη θερμότητα που παράγει, αλλά και αρκετά μικρός έτσι ώστε ο αερισμός του να γίνεται σωστά. Ιδανικά μπορεί να έχει βάση 1×1 μέτρο και ύψος επίσης 1 μέτρο. Σωροί που ξεπερνούν τα 4,5 μέτρα σε πλάτος ή ύψος δεν συνιστούνται επειδή είναι δύσκολος ο αερισμός τους. Χρειάζεται επίσης κάποιος χώρος γύρο από τον σωρό για την αποθήκευση οργανικών υλικών, όπως π.χ. φύλλα. Διαλέξτε ένα βολικό μέρος για το σωρό σας. Να είναι σε κοντινό και προσιτό μέρος. Ένα επίπεδο σκιερό μέρος είναι ιδανικό. Η παρουσία του ήλιου όμως δεν επηρεάζει την κομποστοποίηση. Η πρόσβαση σε τρεχούμενο νερό είναι επιθυμητή. Μην δημιουργείτε σωρούς που εφάπτονται σε ξύλινες επιφάνειες επειδή αυτές αργά ή γρήγορα θα σαπίσουν.

Διαδικασία κομποστοποίησης

Το σωστό μίγμα:

Τα μικρόβια της κομποστοποίησης χρησιμοποιούν το άζωτο για να αναπτύσσονται και τον άνθρακα για ενέργεια. Τα περισσότερα υλικά που βάζουμε για κομποστοποίηση δεν έχουν από μόνα τους τη σωστή αναλογία άνθρακα/αζώτου (C/N). Χρησιμοποιώντας ποικιλία οργανικών υλικών, πράσινα και καφετιά, εξασφαλίζουμε τις απαραίτητες ποσότητες από αυτά τα στοιχεία. Γενικά, τα φρέσκα «πράσινα» υλικά είναι πλούσια σε άζωτο και τα ξερά «καφέ» υλικά είναι πλούσια σε άνθρακα. Και τα δύο στοιχεία (C, N) χρειάζονται για να γίνει η κομποστοποίηση. Η σωστή πρόσμιξή τους επιτρέπει στα μικρόβια να κάνουν σωστά τη δουλειά τους και να κρατούν το σωρό σας άοσμο. Ο γενικός κανόνας για να διατηρείται σωστή η αναλογία αυτών των υλικών είναι: 1 μέρος πράσινα υλικά προς 3 μέρη καφέ. ( Το κάθε «μέρος» είναι η μονάδα μέτρησης που βολεύει εσάς να χρησιμοποιήσετε. Μπορεί να είναι ένας κουβάς, μια φτυαριά, κλ.π. ) Πράσινα υλικάΤα καφέ υλικά, όπως τα φύλλα, τα άχυρα, το πριονίδι, έχουν πολύ άνθρακα και πολύ λίγο άζωτο και αργούν αρκετά να αποσυντεθούν. Τα πράσινα υλικά, όπως το γκαζόν, τα χόρτα, τα απορρίμματα της κουζίνας και η κοπριά, έχουν πολύ άζωτο και σχετικά λίγο άνθρακα, και αποικοδομούνται γρήγορα. Τα πράσινα υλικά ονομάζονται και «ζεστά» επειδή παρέχουν στο σωρό το άζωτο που απαιτείται από τους μικροοργανισμούς για να παράγουν θερμότητα. Η ανεβασμένη θερμοκρασία του σωρού κομποστοποίησης είναι ένδειξη ότι η διαδικασία προχωράει πολύ αποδοτικά. Το φθινόπωρο, τα ξερά φύλλα είναι πάρα πολλά και τα πράσινα υλικά πιο δύσκολο να βρεθούν. Αν τα καφέ υλικά δεν ανακατευτούν με πράσινα μπορεί να χρειαστεί περισσότερο από έναν χρόνο για να αποικοδομηθούν. Αντιθέτως, την άνοιξη και το καλοκαίρι τα φρεσκοκομμένα χόρτα και άλλα πράσινα υπάρχουν σε αφθονία σε αντίθεση με τα καφέ. Επειδή τα καφέ αποικοδομούνται πολύ αργά, είναι χρήσιμο να αποθηκεύονται και να χρησιμοποιούνται σε περιόδους που τα πράσινα πλεονάζουν. Τα πράσινα δεν μπορούν να αποθηκευτούν γιατί σαπίζουν γρήγορα και εκλύουν δυσάρεστες οσμές, προσελκύουν έντομα και μύγες και άλλα ζωύφια. Πρέπει λοιπόν να ανακατευτούν όσο το δυνατόν γρηγορότερα με τα καφέ.

Πως γίνεται και πως ελέγχουμε την κομποστοποίηση:

Όταν λοιπόν έχουμε το σωστό μίγμα, σε συνδυασμό με σωστό αερισμό, υγρασία καιμέγεθος υλικών, θα παρατηρήσετε την εξής διαδικασία:  Καθώς οι μικροοργανισμοί θα αρχίσουν τη δουλειά τους, θα αρχίσει να παράγεταιθερμότητα. Είναι συχνό το φαινόμενο να βγαίνουν ατμοί από την κορφή του σωρού. Οιενεργοί μικροοργανισμοί μπορούν να ανεβάσουν τη θερμοκρασία του σωρού μέχρι και τους60οC.Θερμοκρασίες μεγαλύτερες των 65οC μπορεί να είναι επιβλαβείς για τουςμικροοργανισμούς που επιτελούν την κομποστοποίηση και η διαδικασία να επιβραδυνθεί.Μπορείτε εύκολα να μετρήσετε τη θερμοκρασία του σωρού σας βάζοντας ένα θερμόμετροστο κέντρο του. Το ανακάτεμα μπορεί εύκολα να μειώσει τη θερμοκρασία του σωρού.

Κατά τη διαδικασία, θα παρατηρήσετε πολλές αλλαγές:

  • Ο σωρός μικραίνει καθώς οι μικροοργανισμοί αποσυνθέτουν τα οργανικά υλικά.
  • Θα δείτε πολλά είδη μικροοργανισμών. Αυτά μπορεί να είναι μια λευκή επικάλυψη ήλευκά σωματίδια, μανιτάρια, μικρά έντομα, μυριόποδα και γαιοσκώληκες. Αυτά είναι φυσικάκαι σημαντικά μέρη της διαδικασίας της κομποστοποίησης.
  • Καθώς η διαδικασία ολοκληρώνεται η θερμοκρασία θα αρχίσει να πέφτει.
  • Τα περισσότερα υλικά δεν θα είναι πια αναγνωρίσιμα.
  • Αφού το κομπόστ ωριμάσει για ένα μήνα ή περισσότερο αφότου έχει πέσει ηθερμοκρασία, είναι έτοιμο για χρήση. Το τελικό προϊόν θα είναι σκούρο στο χρώμα και θαέχει τη γήινη μυρωδιά του χώματος.

Αναποδογύρισμα ή ανακάτεμα:

Το αναποδογύρισμα του σωρού από έναν κάδο σε άλλο, ή το ανακάτεμά του εκεί πουβρίσκεται, είναι ένα σημαντικό βήμα στη διαδικασία της κομποστοποίησης. Το ανακάτεμαεπιτυγχάνει τα εξής:

  1. Σπάζουν τα μεγάλα συσσωματώματα υλικών όπως φύλλα, γρασίδι ή υπολείμματατροφών.
  2. Ελευθερώνει καινούριες επιφάνειες για να καλυφθούν από μύκητες που αποικοδομούν.

Πως γίνεται και πως ελέγχουμε την κομποστοποίηση:

Ομοιογενοποιεί τη διαδικασία. Τα υλικά που βρίσκονται στις άκρες αποικοδομούνταιπιο αργά από αυτά που βρίσκονται στο κέντρο. Με την ανάδευση μεταφέρονται αυτά προςτο κέντρο και το ανάποδο έτσι ώστε να κομποστοποιηθούν όλα τα υλικά στο τέλος.

  • Διατηρεί τη ροή του αέρα. Αν έχει προκύψει μεγάλη συμπίεση υλικών, το ανακάτεματην ελαττώνει.
  • Είναι ευκαιρία για διορθωτικές δραστηριότητες. Αν το κομπόστ είναι πολύ στεγνόείναι ευκαιρία να ποτιστεί κατά το ανακάτεμα. Αν είναι πολύ υγρό, ξερά υλικά μπορούν ναπροστεθούν. Αν η αποδόμηση είναι αργή μπορούν να προστεθούν πράσινα υλικά.

Επιλογή κάδου για το μπαλκόνι:

Τι πρέπει να έχουμε υπόψη μας όταν επιλέγουμε κάδο για κήπο.

Οι μαύροι κάδοι κομποστοποιούν με ταχυτέρους ρυθμούς από ότι οι αντίστοιχοι πράσινοι διότι απορροφούν περισσότερη ακτινοβολία και έτσι διατηρούν υψηλότερες θερμοκρασίες. Επίσης το μαύρο χρώμα είναι πιο σταθερό και δεν ξεθωριάζει από την ακτινοβολία όπως το πράσινο. Ακόμη οι ειδικοί λένε ότι το μαύρο χρώμα του κάδου στο πράσινο φόντο του κήπου είναι αισθητικά ωραιότερο και δένει καλύτερα από ότι το πράσινο. Ο κάδος δεν πρέπει να είναι ούτε μικρότερος αλλά ούτε και μεγαλύτερος από τις ανάγκες του κήπου μας. Όσο μεγαλύτερος ο κήπος τόσο μεγαλύτερο κάδο χρειαζόμαστε ούτως ώστε να μην χρειάζεται ενώ έχουμε κάδο κομποστοποίησης να συνεχίζουμε να πετάμε μέσα στις πλαστικές σακούλες γκαζόν, φύλα ή κλαδιά.
Αν ο κάδος είναι μεγαλύτερος από ότι χρειαζόμαστε, τότε κατά τη χρήση θα είναι μισοάδειος με αποτέλεσμα να μη λειτουργεί σωστά. Για να λειτουργεί σωστά, πρέπει να έχει ανάλογα με τον όγκο του και ανάλογο όγκο οργανικής ύλης.

Όταν οι πλευρές του κάδου είναι συναρμολογούμενες δηλαδή η πλευρά του κάδου αποτελείται από περισσότερα από ένα κομμάτια θα πρέπει οι συνδέσεις να αντέχουν σε τράβηγμα διαφορετικά ο κάδος κατά την χρήση πιθανόν να ανοίξει (αφορά μόνο τις πλευρές και όχι τη βάση, το καπάκι, τις πόρτες κλπ).

Τι πρέπει να έχουμε υπόψη μας όταν επιλέγουμε κάδο για το μπαλκόνι.

Ο κάδος μπαλκονιού θα πρέπει να διαθέτει συλλέκτη συλλογής υγρού κομπόστ με βρύση καθώς επίσης να έχει και τη δυνατότητα να δεχτεί επιπλέον επίπεδα κομποστοποίησης.Το σχήμα του συλλέκτη του υγρού κομπόστ να είναι κυκλικό διότι έτσι δεν ευνοείται η δημιουργία εστιών ανεπιθύμητων βακτηριδίων. Όταν ο συλλέκτης έχει εσωτερικά γωνιές υπάρχει κίνδυνος δημιουργίας τέτοιων εστιών.
Οι γεωσκώληκες είναι απαραίτητοι στον κάδο του μπαλκονιού;
Ο κάδος του μπαλκονιού δε μπορεί να λειτουργήσει χωρίς τους γεωσκώληκες.
Ποια σκουπίδια από την κουζίνα, το σπίτι, το νοικοκυριό είναι και σε ποιο βαθμό κατάλληλα για ανακύκλωση και καλή ποιότητα «ΚΟΜΠΟΣΤ» σε ένα κάδο του μπαλκονιού;
Στους κάδους που λειτουργούν με γεωσκώληκες μπορούμε να βάλουμε ότι μπορεί να φάει ένας γεωσκώληκας.
Κατά κανόνα οι γεωσκώληκες τρώνε οτιδήποτε ήταν κάποτε ζωντανό. Όσο μεγαλύτερη ποικιλία υλικών χρησιμοποιείτε, τόσο καλύτερο θα είναι το λίπασμα.

Advertisements
This entry was posted in Πράσινη Κατοικία. Bookmark the permalink.

One Response to Φτιάξτε λίπασμα από τα σκουπίδια!

  1. Ο/Η ΑΓΓΕΛΟΣ λέει:

    Τα υγρά που απελευθερονουνταί μπορούν να χρησημοποιηθούν αρεομένα στο ποτίσμα

    Μου αρέσει!

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s